Khuyến học và đổi mới tư duy

Khuyến học là khuyến khích mọi người không ngừng học để cập nhật tri thức và rèn kỹ năng mới, nhất là khi xã hội đang thay đổi với tốc độ chóng mặt.

Nước Nhật thời Minh Trị là ví dụ kinh điển. Cuốn Khuyến học (Gakumon no Susume) của Fukuzawa Yukichi — nhà tư tưởng có ảnh hưởng lớn nhất thời kỳ đó — đã đưa những tư tưởng canh tân đến từng người dân. Người Nhật khi ấy dám từ bỏ những lề lối cũ đã lỗi thời để chấp nhận cái mới, và chính sự thay đổi tư duy từ mỗi cá nhân đã góp phần tạo nên bước chuyển mình của cả quốc gia.

Tư tưởng đó vẫn còn nguyên giá trị với xã hội Việt Nam hôm nay, và với mọi tổ chức đang cần chuyển mình. Khuyến học trong doanh nghiệp có thể là các khóa đào tạo chuyên môn, là học bổng cho sinh viên giỏi, nhưng hiệu quả nhất vẫn là người đi trước chia sẻ cho người đi sau. Khi các chỉ huy trưởng, kỹ sư lâu năm truyền lại kinh nghiệm cho kỹ sư trẻ, người học tiếp cận tri thức nhanh hơn, còn người dạy cũng hiểu sâu hơn điều mình biết.

Đó cũng là lý do tôi viết những bài trong mục Thực tiễn thi công của trang này.

“Trời không tạo ra người trên người, cũng không tạo ra người dưới người.”

— Fukuzawa Yukichi, Khuyến học

Thử tuần này: Chọn một điều bạn làm giỏi trong công việc và chia sẻ nó với một đồng nghiệp trẻ trong 15 phút tuần này.

Encouraging learning means urging everyone to keep studying, updating their knowledge and building new skills — especially when society is changing at a dizzying pace.

Meiji-era Japan is the classic example. An Encouragement of Learning (Gakumon no Susume) by Fukuzawa Yukichi, the most influential thinker of that era, carried ideas of reform to ordinary people. The Japanese dared to drop outdated customs and embrace the new, and that change of mindset, one person at a time, helped transform the whole nation.

The idea remains just as relevant to Vietnam today, and to any organisation that needs to transform. In a company, encouraging learning can mean technical training or scholarships for top students, but the most effective form is still seniors sharing with juniors. When site directors and veteran engineers pass their experience on to young engineers, the learners get there faster — and the teachers understand their own knowledge more deeply.

That is also why I write the articles in the Practice section of this site.

“Heaven does not create one person above or below another.”

— Fukuzawa Yukichi, An Encouragement of Learning

Try this week: Pick one thing you do well at work and spend 15 minutes sharing it with a junior colleague this week.